Aan de klimaatbudgetten wordt ook een beurssimulatie gekoppeld, vergelijkbaar met de vandaag bestaande handel in emissierechten tussen bedrijven.
"Ik zal het vooral erg moeilijk hebben met het voedingsaspect", geeft Pascal Hosdez (51) ruiterlijk toe. "Ik eet graag vlees, ik zou wel eens boontjes uit Kenia in mijn winkelkarretje laden. Ik vraag me af hoe ik dat op een duurzame manier kan vervangen." De man werkt voor de stad Gent en schreef zich zonder aarzelen in voor het project. "Ik wist dat mijn vrouw en zoon onmiddellijk akkoord zouden gaan, we proberen al langer milieubewust te leven", zegt hij. "Momenteel worden er thuis zonnepanelen geïnstalleerd, we laten de auto zoveel mogelijk thuis en vermijden verspilling, maar ik hoop dat dit project ons leert hoe we op lange termijn energiezuiniger kunnen leven."
Voor het klimaatbudgetproject, een samenwerking tussen de vzw Ecolife, de KU Leuven en het Internationaal Instituut voor Breedbandtechnologie (IBBT) van de Universiteit Gent, hadden de onderzoekers gehoopt op honderd gezinnen. "Tot onze verbazing boden zich meer dan 180 mensen aan", zegt Steven Vroman van Ecolife. "Waarvan uiteindelijk 150 deelnemers overbleven. De anderen waren niet voldoende op de hoogte van hoeveel gas- en energie ze tot nog toe gebruikten, of van hoeveel kilometers ze jaarlijks met de auto aflegden bijvoorbeeld."
Dat was noodzakelijk om het gemiddelde verbruik te berekenen van alle deelnemers samen. Op basis daarvan krijgt het gezin Hosdez, net als alle andere, een vast koolstofbudget dat 5 procent lager ligt van dat gemiddelde collectieve verbruik. "Vijf procent minder uitstoot per jaar lijkt misschien niet zo veel", zegt Vroman, "maar in realiteit zou het een grote stap zijn."
Geëngageerde stad
Nu is een westerse mens jaarlijks nog verantwoordelijk voor 12 ton CO2. In 2030 zou dat 1 ton per persoon moeten zijn, willen we de klimaatopwarming een halt toe roepen. Het is volgens Vroman dan ook geen toeval dat het proefproject plaatsvindt in Gent. "De stad is heel geëngageerd om energie te besparen. In zijn bestuursakkoord staat dat Gent tegen 2050 klimaatneutraal moet worden", zegt hij. "En het enthousiasme van de deelnemers spreekt ook boekdelen."
De deelnemers zullen maandelijks een online vragenlijst invullen en zo wordt berekend hoeveel koolstof elk gezin heeft verbruikt. "Het is een heel interactieve tool", zegt Vroman. "Door bijvoorbeeld over te schakelen op groene stroom komt er ruimte vrij op het budget." Toch erkennen de onderzoekers dat niet alle uitstoot van de deelnemers gemeten wordt. "Het is bijvoorbeeld erg moeilijk om de impact van een avondje cinema te berekenen", zegt Laurence Hauttekeete van het IBBT. "Daarom hebben we ons geconcentreerd op drie grote pijlers: eigen gas- en elektriciteitsverbruik, mobiliteit en voeding."
"Door je huis beter te isoleren, minder met de wagen te rijden en vegetarisch te eten kun je al heel wat energie besparen", zegt Steven Vroman van Ecolife. "Maar veel mensen weten niet hoe ze dat moeten aanpakken." Daarom krijgen de deelnemers bij aanvang een informatiepakket, en kunnen ze daarna ook steeds begeleid worden door al bestaande Gentse organisaties, zoals het Ecologisch Vegetarisch Alternatief of de milieuwinkel.
Handel in uitstootrechten
Het is nog maar de vraag of iedereen een jaar lang gemotiveerd zal blijven om de doelstelling te halen. Er valt niets te winnen of te verliezen met het al dan niet naleven van het maandelijkse rantsoen. Echt geld vragen is wettelijk niet mogelijk, maar toch hebben de onderzoekers een prijs gekleefd op het koolstofbudget. "Per ton CO2 betaal je op onze virtuele markt 25 euro", legt Vroman uit. "Dat is ongeveer het bedrag dat je moet investeren om 1 ton CO2 te compenseren. Daardoor kunnen deelnemers klimaatkredieten verhandelen", zegt Vroman. "Als je erin slaagt om energiezuinig te leven, kun je een ton CO2 verkopen aan iemand die zijn uitstootbudget overschrijdt."
Na één jaar wordt het nut van de klimaatkredieten geëvalueerd, en kunnen de deelnemers kiezen om zich nog langer te engageren. "Onderzoeken of klimaatbudgetten hun nut hebben voor het reduceren van CO2-uitstoot is natuurlijk de hoofddoelstelling", zegt Laurence Hauttekeete. "Maar daarnaast gaan wij bij de deelnemers op zoek naar wat hun motivaties zijn om milieubewust te leven." De KU Leuven concentreert zich dan weer op de manier waarop het groepsgevoel het duurzame gedrag beïnvloedt. Beide universiteiten hopen strategieën te kunnen ontwikkelen om milieubewustzijn op grote schaal ingang te doen vinden.
Steven Vroman (Ecolife):
Vijf procent minder uitstoot per gezin per jaar klinkt misschien niet zoveel, maar het zou een grote stap zijn
Uit De Morgen van 01/03/2010
 |