Natuur.flits
Je wil graag eens een leuke activiteit van Natuurpunt bijwonen? Je bent benieuwd naar de laatste Natuurpuntnieuwtjes? Of je zoekt leuke tips om natuurvriendelijk te leven? Dat en nog veel meer boeiende info vind je elke week in de nieuwsbrief van Natuurpunt. Lees de Natuur.flits van 26 augustus 2010.
 |
| Natuur.flits |
|
26 augustus 2010 |
| |
| |
|
|
| |
| Fladder mee tijdens de Europese Nacht van de Vleermuis
Door hun nachtelijke gefladder, hun voorkeur voor oude gebouwen, ruïnes en kerktorens en hun vreemde uiterlijk wekken vleermuizen soms afkeer op. Toch zijn het allesbehalve griezels. Dat kan je op 27 en 28 augustus komen ontdekken tijdens de Europese Nacht van de Vleermuis. In heel Vlaanderen organiseert Natuurpunt samen met de Vleermuizenwerkgroep en het Agentschap voor Natuur en Bos allerlei vleermuisactiviteiten. Surf naar www.natuurpunt.be/nachtvandevleermuis voor een activiteit in jouw buurt en neem deel aan onze vleermuizenpoll.
|
| |
| Pratende boom vraagt aandacht voor opwarming en milieuvervuiling
Als bomen konden spreken, wat zouden ze dan vertellen over de impact van klimaatverandering en vervuiling op hun gezondheid? Het maandblad Eos laat een honderdjarige beuk het antwoord geven via het project Talking Tree. Ook Natuurpunt steunt dit project. De boom is uitgerust met speciale apparatuur om zoveel mogelijk data te verzamelen en krijgt ook een webcam en een microfoon. Een speciaal ontwikkeld computerprogramma vertaalt de verkregen gegevens in ‘mensentaal’. Lees het persbericht en volg de avonturen van de pratende boom op www.talking-tree.com.
|
|
| Vogelfestival in Virelles
Natagora, Virelles-Nature en Nature & Découvertes organiseren voor de tweede keer het Vogelfestival in Virelles. Dit jaar staat het evenement in het teken van de zwarte ooievaar. Het Vogelfestival is een unieke gelegenheid om kennis te maken met het natuurgebied van Virelles, dat terecht als mooiste van Wallonië kan worden bestempeld. Liefhebbers van natuurstudie kunnen onder begeleiding van lokale gidsen deelnemen aan vogelexcursies in Zuid-Henegouwen of deelnemen aan rondleidingen door het natuurgebied. Zaterdag 11 september is er om 10u en 14u30 een Nederlandstalige rondleiding door het natuurgebied. Leden van Natuurpunt betalen voor de toegang en animaties slechts 4 € voor het hele weekend (in plaats van 6 €). Lees meer over het Vogelfestival.
|
| |
| Op de agenda
- nog tot eind augustus: zomerwandelingen aan de kust
- 26 augustus: zomerse donderdagen in het Heuvelland
- 27-28: CAMP(r)ING - Tegen de verbreding van de Brusselse Ring
- 29 augustus: Zondagse wandeling rond De Watersnip
|
| |
| Europese herderstocht houdt halt in Schulensbroek
Herder Johan Schouteden trekt vanaf 31 augustus met zijn schaapskudde van Maaseik tot in het hartje van Brussel. De Europese herderstocht startte al op 5 juni in Berlijn, de hoofdstad van Duitsland. Vanaf daar wisselen verschillende herders elkaar af. Op 6 en 7 september doet de kudde het Schulensbroek aan, waar het natuurbeheer van de dijken al lange tijd met schapen gebeurt. Natuurpuntafdeling Velpe-Mene verwelkomt de schapen op 10 en 11 september. Meer informatie over de tocht van herder Johan Schouteden vind je op onze website.
|
| |
KomeNete! - 29 augustus
Goesting in een stevige brok natuur van eigen bodem? Kom dan op zondag 29 augustus naar KomeNete!, de landschapshappening aan de Watermolen in Retie. Er is van alles te doen, want Natuurpunt Wamp & Neten viert feest! Willy Ibens, directeur van Natuurpunt, huldigt natuurgebied Den Haring in. Verder kan je onder meer komen kijken naar het afvissen van de Witte Nete. Lees meer over de activiteit.
|
| |
Trekvogels op je scherm
Dankzij onze Britse BirdLife partner RSPB en Swarovski kan je 9 steppenkievitten online volgen. De vogels broeden in Kazakstan en de onderzoekers hopen met behulp van de zenders de rustplaatsen en de overwinteringsgebieden in tropisch Afrika te beschrijven. Ooievaar Kobe is gisteren aan zijn trektocht naar Spanje begonnen, te volgen op www.natuurpunt.be/ooievaars. |
|
|
| |
| |
|
Natuureducatie.flits
Wil je meer natuur in je tuin? Wil je onze inheemse vogels leren kennen? Ben je bekommerd om ons klimaat en duurzame ontwikkeling? Pik je graag een tentoonstelling mee over de natuur? Natuurpunt Educatie heeft een uitgebreid aanbod rond natuur- en milieueducatie. Lees de Natuureducatie.flits van 10 augustus 2010.
|
|
| Natuureducatie.flits |
|
10 augustus 2010 |
| |
|
| |
|
|
| |
Editoriaal
De vakantie is nog niet voorbij, maar we konden niet langer wachten. Met deze flits willen we alle afdelingen nog eens herinneren aan de Portfolio met de cursussen voor 2011. Laat je interesse blijken en op de Natuurpuntdag – of eerder – kunnen we verder afspreken voor het definitieve programma. Wie eerst een aanvraag doet, gaat voor !
Minder goed nieuws: de overheid heeft zonder overgang het gebruik van opleidingscheques drastisch beperkt. We kunnen daar helaas voorlopig weinig aan veranderen. Hou er dus rekening mee. Verder in deze flits ook een woordje uitleg over de erkenning van gidsen door Toerisme Vlaanderen en de uitreiking van leerbewijzen. Ook dit is niet iets wat van ons komt, maar waar we het beste van zullen maken.
Jos Gysels.
|
| |
Opleidingscheques niet meer bruikbaar
Terwijl de mensen genieten van hun vakantie wijzigde de Vlaamse Regering het stelsel van de opleidings- en begeleidingscheques voor werknemers. Vanaf 1 augustus (!) kunnen opleidingscheques enkel nog gebruikt worden voor erkende beroepsopleidingen.
Aan alle betrokken organisatoren willen we dan ook uitdrukkelijk vragen geen opleidingscheques meer te aanvaarden voor cursussen die starten na 1 augustus 2010. Alle oude aankondigingen vervallen !
Heb je vragen hierover dan kan je terecht op het secretariaat bij Tineke Thijs. Hier lees je welke opleidingen nog wel in aanmerking komen of hoe je van je oude cheques kan afgeraken.
Joke Flour.
|
| |
Erkenning gidsen en uitreiking leerbewijzen
Toerisme Vlaanderen wijzigde de kwaliteitscriteria en de procedure voor hernieuwing van erkenning als gids en reisleider. Toerisme Vlaanderen besliste dat je enkel nog actief kan zijn als officiële gids als je een diploma van natuurgids van het Centrum Voor Natuur- en Milieueducatie kan voorleggen.
Natuurpunt Educatie overlegt momenteel met Toerisme Vlaanderen om in de toekomst ook haar cursussen te doen erkennen. In afwachting zullen we vanaf heden al aan iedereen die deelneemt aan een cursus van Natuurpunt Educatie op eenvoudige vraag aan Tineke Thijs een leerbewijs afleveren. Daarmee kunnen gidsen in elk geval al bewijzen van bijscholing voorleggen.
Info over de erkenning van gidsen vind je hier.
Joke Flour.
|
| |
Opleiding Netegidsen voor KomeNete: vanaf 18 augustus
Op zondag 29 augustus organiseert Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete een grote manifestatie op en rond de Kleine Nete. Het publiek kan onder meer op drie vertrekplaatsen deelnemen aan een kanotocht. Natuurpunt Educatie zorgt voor begeleidende Natuur.gidsen en enkele infostanden onderweg.
Geïnteresseerde gidsen en vrijwilligers bieden we je een gratis praktijkcursus aan over kanogidsen en de Kleine Nete. Er is nog één theoretische les voorzien op woensdag 18 augustus en praktijklessen op 18 augustus en 21 augustus. Inschrijven door een mailtje te sturen naar Tineke Thijs.
Info: Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete.
|
| |
Opleiding natuurbeheerder in Gooik: vanaf 7 september
Dit najaar gaat er nog een cursus natuurbeheerder door in Gooik. In Deel 1 leer je wat de doelstellingen zijn van natuurbeheer. En hoe je deze doelstellingen kan bepalen. In Deel 2 maak je kennis met de verschillende biotopen. Welk beheer pas je toe op graslanden, bossen, moerassen of akkers ? Verder wordt stilgestaan bij het belang van draagvlak en het onthaal van de recreanten.
De cursus start op dinsdag 7 september. Info en inschrijven: Tineke Thijs.
|
| |
Natuur voor groentjes: vanaf 16 september
Natuurpunt Waasland-Noord en Natuurpunt Educatie organiseren voor de allereerste keer de nieuwe kennismakingscursus Natuur voor groentjes.
In 5 'lessen' en evenveel excursies word je ondergedompeld in de wondere wereld van de wilde dieren en planten en ga je mee op reis langs de Natuur(punt)gebieden van de streek. Met actuele thema's als klimaat, biodiversiteit en duurzaamheid nemen we zelfs een kijkje over de grenzen... maar niet zonder praktische tips voor huis en tuin.
Om deel te nemen is geen voorkennis vereist, alleen een gezonde dosis nieuwsgierigheid en een snuifje verwondering
Info en inschrijven: Natuurpunt Waasland-Noord.
|
| |
Natuur in je streek Turnhouts Vennengebied: vanaf 6 oktober
Tijdens de dagcursus ‘Natuur in je streek’ kom je alles te weten over de natuur in je eigen omgeving. In 10 theoretische en 10 praktijklessen worden uiteenlopende thema’s behandeld als natuurbehoud, -beleid, -beheer, -onderzoek, -educatie en biodiversiteit. Je kan deelnemen aan een nachtelijke excursie op zoek naar zoogdieren en nachtvlinders, de handen uit te mouwen steken als actieve natuurbeheerder en een kijkje nemen in de prachtige vennen.
De cursus start op woensdag 6 oktober. De eerste 10 lesdelen zijn gepland in 2010. Het vervolg van de cursus loopt door in 2011. De theorielessen gaan door in de Klein Engelandhoeve in Turnhout.
Info en inschrijven: Tineke Thijs.
Met de Steun van Stad Turnhout en i.s.m. Natuurwerk vzw en Natuurpunt Turnhoutse Kempen.
|
| |
Tentoonstelling “Dier en plant als migrant”: tot 25 augustus
Wie migreerde er tijdens de ijstijden? Wie trekt er naar waar met de oprukkende klimaatverandering? Een verhaal over het Middellandse Zeegebied en de Afrikaanse savanne, over de hyena en de Reuzenbalsemien,… En over de meest verwoede migrant: de mens.
Tot 25 augustus kan je met je groep op weekdagen in het bezoekerscentrum De Vroente in Kalmthout een gratis rondleiding krijgen op de tentoonstelling 'Dier en plant als migrant'. Reserveren is wel verplicht en kan via devroente@lne.vlaanderen.be.
Info: www.devroente.be.
|
| |
Cultuurmarkt Vlaanderen: 29 augustus
 De laatste zondag van augustus geeft de 15de Cultuurmarkt van Vlaanderen het startschot van het nieuwe cultuurseizoen. Overal in de Antwerpse binnenstad vind je dan informatie om je culturele agenda voor 2010 en 2011 mee te vullen.
Natuurpunt Educatie en het Natuurpunt Museum zullen ook aanwezig zijn om hun programma voor de komende maanden voor te stellen.
Info: www.cultuurmarkt.be.
|
| |
Landschapsdoedag RL Haspengouw en Voeren: 5 september
Onder het motto ‘Kom op voor de 17 Limburgse soorten’ vindt op zondag 5 september de 6de editie van de Landschapsdoedag plaats. Elke Limburgse gemeente heeft een zeldzame plant- of diersoort geadopteerd. Die soorten spelen op die dag de hoofdrol.
Gidsen van o.a. Natuurpunt Educatie begeleiden activiteiten op deze boeiende dag.
Info: www.rlh.be.
|
| |
Vorming Bos- en natuurspelen: 22 september
Met de Week van het Bos in het vooruitzicht bieden Vereniging voor Bos in Vlaanderen, ANB en Hoge Rielen een vorming aan rond bos- en natuurspelen. Afspraak op woensdag 22 september in de Hoge Rielen in Kasterlee. Deelname is gratis maar inschrijven is noodzakelijk.
Info en inschrijven doe je hier.
|
| |
Luisterboek : Het land van Kwien
Kwien, de potsierlijke bijenkoningin regeert met strenge hand in het land van Kwien. Alles gaat zijn gangetje tot op een dag een stel sprinkhanen aan de paleispoort verschijnt. Ze willen graag wonen en werken in het land van Kwien en vragen asiel. Als dit maar goed afloopt!
Het luisterboek ‘Het land van Kwien’ richt zich tot het lager onderwijs. Met hulp van een CD kan je de fabel beluisteren terwijl je de liedjesteksten en bijhorende tekeningen terugvindt in het boek.
Info: info@denotenboom.net.
|
| |
Soort van de maand: de Laatvlieger
 Met de “Europese Nacht van de Vleermuis” in het vooruitzicht stonden meerdere vleermuizen te dringen om tot soort van de maand gekroond te worden. Die eer viel uiteindelijk te beurt aan de Laatvlieger. Dat werd wel eens tijd, want de soort vliegt al een heel leven in de schaduw van haar iets grotere zus, de Rosse vleermuis. Die overtroeft haar vleugelspanwijdte van maar liefst 35 cm en vliegt bovendien al vóór zonsondergang, waardoor ze vaker gezien wordt. Hoewel de Laatvlieger niet eens zo heel veel later haar schuilplaats verlaat, heeft ze door de vergelijking met de populaire Rosse vleermuis een beetje onterecht de stempel van laatvlieger meegekregen.
Wil je meer weten over deze soort, neem dan een kijkje op onze website.
Meer info: Joeri Cortens. Foto: Hugo Willocx.
|
| |
| |
 |
|
|
Beleid.flits
De Beleid.flits van Natuurpunt bevat nieuwsberichten over natuur- en milieubeleid: biodiversiteitsbeleid, landbouw, ruimtelijke ordening, klimaat en energie... Zowel het lokale, Vlaamse als Europese niveau komen aan bod. Telkens vanuit een Natuurpunt-invalshoek. Lees de beleid.flits van 1 september 2010 (268).
 |
| Beleid.flits 268 |
|
1 september 2010 |
| |
|
|
| |
Meer natuur nodig nu klimaat verandert
 Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en Wageningen UR stellen voor om het Nederlandse natuurbeleid op een andere leest te schoeien. Het vergroten van het aanpassingsvermogen van de natuur zou het nieuwe uitgangspunt moeten worden. In grotere, aaneengesloten gebieden kunnen dieren- en plantenpopulaties zich beter aanpassen om zo de gevolgen van extreem weer op te vangen. Als daarnaast natuurgebieden internationaal met elkaar verbonden worden, kunnen dier- én plantensoorten voor wie het te warm wordt, koudere streken bereiken. Vanuit het zuiden kunnen nieuwe soorten zich vestigen. Goede verbindingen vergroten het aanpassingsvermogen van de natuur, en dat is gunstig ongeacht of de gevolgen van de klimaatverandering nu groter of kleiner zullen zijn. Het volledige rapport ‘Adaptatiestrategie voor een klimaatbestendige natuur’ vind je hier. Steven Vanholme |
| |
EU-groenboek bos
De effecten van klimaatverandering laten zich voelen op de bossen in Europa. Dit was voor de Europese Commissie de aanleiding om een Groenboek goed te keuren waarin mogelijke opties worden voorgesteld inzake een verdere EU-aanpak van bosbescherming. FERN, een Europees georganiseerde NGO die het bosbeleid opvolgt, maakte een uitvoerig advies op dat mee gedragen wordt vanuit Natuurpunt. Het advies vertrekt van de vaststelling dat vooral de ecologische functie van de Europese bossen de afgelopen jaren sterk achteruit ging met groot verlies aan biodiversiteit tot gevolg. Bovendien worden bijkomende negatieve effecten verwacht door de klimaatverandering. FERN pleit dan ook voor een krachtig en efficiënt Europees beleid dat zich toelegt op de bescherming en de veerkracht van de bossen. Naast de noodzaak tot een coherent Europees verhaal gaat het advies ook dieper in op de rol van de individuele lidstaten. Frederik Mollen
|
| |
IHD-update: 8 nieuwe rapporten
 Het IHD-overlegproces draait op volle toeren. De eerste 8 van de 34 S-IHD-rapporten (=rapporten met de gebiedsspecifieke natuurdoelen) zijn in bespreking en een tweede reeks van 8 rapporten volgt binnenkort. Elk rapport wordt eerst wetenschappelijk getoetst, waarna er telkens twee overlegmomenten (bolovs) zijn met lokale landbouwers, jagers, natuurbeschermers, ondernemers, land- en boseigenaars en mensen van ANB. Daar wordt gekeken welke lokale belangen van tel zijn bij de latere uitvoering van deze natuurdoelen. De 8 nieuwe gebieden zijn: Valleigebied Kampenhout, Heesbossen, Demervallei, Vlaamse Ardennen, Fortengordel, Wingevallei, Westkust en Bosbeekvallei. De timing van de overlegmomenten vind je binnenkort op www.natuurpunt.be/natuurdoelen. De opgegeven vertegenwoordigers voor de bolovs zullen we verder op de hoogte brengen als de nieuwe S-IHDrapporten binnenkomen.
|
| |
De vos en zijn streken
 De vos dreigt weer het slachtoffer te worden van zijn reputatie: in juli stuurde minister Schauvliege alle gemeenten een brief waarin ze aankondigde om meer mogelijkheden tot bestrijding van vossen te willen voorzien om de schade aan neerhofdieren te kunnen tegengaan. In reactie hierop stuurden Natuurpunt en Vogelbescherming Vlaanderen gezamenlijk ook een brief, om de gemeenten erop te wijzen dat enkel een betere bescherming van de kippen & co een échte oplossing biedt voor dit probleem. De daad bij het woord voegend, werken we ook hard aan een brochure voor de kippenhouders met concrete tips. Verdere streken zullen volgen. Wim Van Gils
|
| |
Milieubeweging schrijft nota over staatshervorming
 Niet alleen partijleiders buigen zich dezer dagen over de communautaire uitdagingen. Ook het milieubeleid heeft belang bij een staatshervorming. De milieubeweging stelde dan ook een gezamenlijke nota op waarbij per beleidsdomein (energie, biodiversiteit, klimaat, ...) wordt gekeken wat het beste gewestelijk of federaal geregeld wordt en waarbij voorstellen worden gedaan voor een betere samenwerking tussen de gewesten, zodat we op Europees en internationaal vlak meer met één sterke stem kunnen spreken.
|
| |
Ongunstig advies voetbalstadion Brugge
 Vlacoro en het maatschappelijk middenveld van de SARO geven een ongunstig advies bij het “gebied voor stedelijke activiteiten” (lees : nieuw voetbalstadion) Oostkampse baan en Chartreuse. De adviesraad wijst onder meer op de talrijke fouten en slordigheden in de toelichtingsnota, de onvoldoende onderbouwing, de impact op de leefbaarheid en de woonkwaliteit, de overstromingsgevoeligheid van dit deelgebied, het ontbreken van een globale mobiliteitsvisie, de knelpunten inzake het plan-mer-proces en de negatieve milieueffecten. In het hele dossier van de afbakening van het stedelijk gebied van Brugge krijgen nog 4 andere deelgebieden een ongunstig advies, waaronder Jabbeke-West. In Jabbeke verwijst de raad naar een aanzienlijke en structurele aantasting van de open ruimte, de ligging van het deelgebied buiten het stedelijk weefsel, de aanzienlijke impact op de landbouw, het verlies aan biologisch waardevolle gebieden, de knelpunten inzake het plan-mer-proces en de negatieve milieueffecten, de overstromingsgevoeligheid. De overige deelgebieden krijgen een voorwaardelijk gunstig advies. Het advies werd bezorgd aan Minister Muyters. Liesbet Van Laer |
| |
Acties tegen de ring rond Eeklo en rond Brussel
Openbaar onderzoek ring rond Eeklo
 In Oost-Vlaanderen loopt het openbaar onderzoek over het doortrekken van de ring rond Eeklo. Deze ring zal de N9, vanuit Gent, met de N49, de expresweg naar Knokke, verbinden. In de voorliggende plannen zal de ring net langs het Provinciaal domein Het Leen, dat tevens Habitatrichtlijngebied is, lopen. De aanleg van deze weg zal gevolgen hebben op fauna en flora in en rond Het Leen, vooral op soorten die storingsgevoelig zijn. Het stadsbestuur hoopt dat de ring een oplossing zal bieden voor het mobiliteitsprobleem in de binnenstad. Studies tonen echter aan dat 80% van de verkeersdrukte in het stadscentrum veroorzaakt wordt door verkeer dat in het centrum moet zijn. Deze nieuwe betonstrook biedt voor hen dus geen oplossing. Het openbaar onderzoek voor het RUP loopt nog tot 14 oktober.
Meer info: eeklotegendering.be
Fietskaravaan en camping tegen uitbreiding van de ring rond Brussel
Vorige week vrijdag gingen 200 fietsers de baan op tegen de plannen van de Vlaamse overheid om de ring rond Brussel te verbreden. Om de verbreding te realiseren zal een belangrijk deel van het Laarbeekbos, dat Habitatrichtlijngebied is, moeten gekapt worden. Na een rit door het centrum van Brussel sloegen de fietsers hun tenten op net naast de Brusselse ring ter hoogte van het Laarbeekbos. Door de kap van deze eeuwenoude bomen zou het leefgebied van een aantal typische ‘oude bossoorten’ zoals de bosanemoon en heel wat beschermde vleermuizen sterk inkrimpen. Bovendien lost de verbreding van de ring de fileproblemen niet op. Onderzoek toont aan dat nieuwe wegen, nieuw verkeer aantrekken. Na 3 tot 5 jaar zal de ring opnieuw verzadigd zijn.
Meer info: www.modalshift.be
Annelore Nys
|
| |
Citaat van de week
 'Het is ons al opgevallen dat er in de stad Gent meer bijen zijn dan bijvoorbeeld twintig kilometer verder op het platteland, waar alleen nog maïs staat.'
Prof. Frans Jacobs van de Universiteit Gent illustreert het effect van monoculturen op de bijen. (De Standaard 3 augustus 2010)
|
| |
|
Studie.flits
Nieuwsbrief met info over alles wat met natuurstudie te maken heeft. Lees de studie.flits van 30 juli 2010.
 |
| Studie.flits |
|
30 juli 2010
|
|
|
| |
Vlinder mee dit weekend!
 Eindelijk is het zover, dit weekend gaan we weer vlinders tellen en ook jij kan meedoen! Met dit telweekend wil Natuurpunt de toestand van onze vlinders opvolgen én onder de aandacht brengen. Ook in Wallonië wordt meegeteld en sinds vorig jaar doet ook Nederland mee. Vorig jaar keken meer dan 6.000 gezinnen tegelijk naar de vlinders in hun tuin! Deelnemen is eenvoudig: spendeer op een zonnig moment op zaterdag en/of op zondag minimaal een half uurtje in je tuin. Bekijk de vlinders en zoek in de vlinderbrochure op welke soorten je tegenkomt. Noteer van elke soort het aantal exemplaren. Tel niet alles op, maar wel van elke soort het grootste aantal dat je op één moment waarnam. Zo worden dubbeltellingen vermeden. Op het eind van het weekend geef je jouw cijfers door via vlindermee.be. Maak nog snel kennis met de vlinders in je tuin, of lees de spelregels nog even na.
|
| |
Nieuwe Natuur.focus
 Het nieuwe nummer van Natuur.focus neemt de ontwikkeling en de resultaten van het gebiedsgericht natuurbehoud tijdens de voorbije vijftien jaar onder de loep. Deze bijdrage analyseert de inrichting en het beheer van natuurgebieden als hoeksteen van een functioneel netwerk voor de Vlaamse biodiversiteit. Daarnaast komt ook de ontwikkeling van natuur buiten de beschermde gebieden uitvoerig aan bod. De meeste orchideeën produceren nectar, maar een derde van de soorten doet alleen maar alsof. Maakt dat hen gevoeliger voor veranderingen in landgebruik en habitatfragmentatie? Hoe maakbaar is natuur? Wat zijn de voorwaarden voor succesvol actief herstel van gemeenschappen en habitattypen? En zijn ecoducten een wondermiddel of overroepen? Je leest het allemaal in het nieuwe nummer van Natuur.focus. Hier vind je meer info over onze tijdschriften.
|
| |
Succesvolle eerste zomerganzentelling
Op zaterdag 17 en zondag 18 juli organiseerde Natuurpunt Studie op vraag van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek voor het eerst een telling van de zomerganzen in Oost- en West-Vlaanderen. De telling past in het kader van het Interreg IV A project ‘Invasieve Exoten in Vlaanderen en Zuid-Nederland’ en zal ook de volgende twee jaar plaatsvinden in het weekend rond 15 juli. Met dit project wordt informatie verzameld over de aanwezigheid van Canadese gans, Grauwe gans, Nijlgans, Brandgans, Magelhaengans, Indische gans, Boerengans, Chinese Knobbelgans, Kolgans, Kleine rietgans, Dwerggans en Roodhalsgans tijdens de zomermaanden. Deze telling werd pas laat aangekondigd, maar dankzij de medewerking van heel wat vogelwerkgroepen werd in 202 gebieden ganzen geteld. Meer informatie over de resultaten van de telling volgt later, maar aan alle ganzentellers: bedankt voor de medewerking!
|
| |
Nieuw: werkgroep wilde bijen
 Op zondag 8 augustus vindt in de Kalmthoutse heide een excursie rond wilde bijen plaats. Dit gebied herbergt heel wat zeldzame soorten bijen. Aansluitend wordt de werkgroep wilde bijen opgericht. Deze werkgroep wil de krachten bundelen zodat er meer aandacht komt voor deze vliegende pareltjes! Bijen zijn immers topbestuivers die een belangrijke functie in de natuur vervullen. Iedereen kent wel de gedomesticeerde honingbij, maar weinigen weten dat er bij ons ook nog meer dan 350 soorten wilde bijen voorkomen! Hoog tijd om daar verandering in te brengen.
Wil jij er graag bij zijn? De excursie start op zondag 8 augustus om 9.45 uur aan het station van Kalmthout. Einde aan zaaltje ‘Vos’ in De Vroente, Putsesteenweg 129, 2920 Kalmthout, waar vanaf 16.00 uur de opstartvergadering van de werkgroep doorgaat. Einde voorzien rond 18.00 uur. Meebrengen: lunch, stevig schoeisel, excursiemateriaal (insectennet, loupepotjes, loupe, …). Contact en inschrijving: Jens D’Haeseleer (0479-73 77 45)
|
| |
Jaarverslag Natuurpunt Studie 2008-2009
 Recent verscheen het dubbele Jaarverslag 2008-2009 van Natuur.studie. Dit uitgebreide verslag belicht enerzijds de prestaties van de dienst Studie, anderzijds passeren heel wat projecten van vrijwilligers en werkgroepen de revue. Het geheel vormt een vlot leesbaar en boeiend buffet, van vuursalamanders en sleedoornpages over nachtvlinders en korstmossen tot waterspitsmuizen en paddenstoelen. Van een aantal tel- en monitoringprojecten presenteert het verslag bovendien nieuwe resultaten.Daarnaast wordt ook de waarde van www.waarnemingen.be belicht en worden de winnaars en verliezers van 20 jaar Punt Transect Tellingen op een rijtje gezet.
Het jaarverslag is 182 blz dik, bevat honderden foto’s, kaartjes en grafieken en is volledig in kleur uitgegeven. Doorblader het jaarverslag online of bestel het verslag bij de uitgeverij (kostprijs: €25)
|
| |
Agenda
- 31 juli - 1 augustus: Vlindermee telweekend
- 16 - 17 oktober: Paddenstoelen telweekend
- 11 december: Studiedag Natuur.focus Biodiversiteit
|
| |
 |
| |
|
Waarnemingen.be: 7.210 waarnemers meldden al 2.361.812 waarnemingen!
Met vragen kan je terecht bij info@waarnemingen.be of op www.natuur-forum.be
|
| |
|
|
Paddenstoelen.flits
De Paddenstoelen.flits is dé maandelijkse digitale nieuwsbrief over paddenstoelen. Elke flits wordt de "soort van de maand" voorgesteld. Verder is er nieuws over interessante vondsten, publicaties, projecten, werkgroepen en hun excursies. Lees de Paddenstoelen.flits van september.
 |
| Paddenstoelen.flits |
|
september 2010
|
| |
| |
| |
|
|
| |
Paddenstoel van de maand: Roodbruine slanke amaniet
 Op basis van de atlasgegevens voor Vlaams-Brabant konden we de Roodbruine slanke amaniet (Amanita fulva) selecteren als de meest geziene soort in september, die dan ook meer gezien wordt dan in de andere maanden. In Vlaanderen is deze soort algemeen op zandgrond. Het is een symbiont die weinig kieskeurig is wat de boomsoort betreft, deze amaniet is zowel te vinden bij Berk, Eik, Beuk en naaldbomen. Door het ontbreken van een ring en de oranje tot roodbruine hoed zonder stippen kan je deze amaniet onderscheiden van de rest van de familie. Zoals de naam al doet vermoeden is de steel lang en slank en wit tot oranje getint. Opvallend is ook de gestreepte hoedrand. Er is toch één kenmerk waaraan je duidelijk kan zien dat dit een amaniet is: onderaan de steel zit een zakvormige beurs. Ook beurszwammen bezitten dit kenmerk, maar deze hebben roze sporen, terwijl amanieten witte sporen hebben. Voer je vondsten in op waarnemingen.be.
|
|
|
Bijzonder natte, paddenstoelrijke augustusmaand
Dat de maand augustus bijzonder nat was, zal niemand ontkennen. En dat hierdoor de paddenstoelen uit de grond schieten, was menig natuurliefhebber vast en zeker al opgevallen. Zelfs voor de pers sprong dit in het oog. Zo schreef de Gazet van Antwerpen, dat we er nu van moeten genieten, want dat we in oktober op onze kin zouden kunnen kloppen. Voor wie oog heeft voor paddenstoelen zijn er natuurlijk altijd paddenstoelen te vinden. Maar de opvallende boleten, russula's en amanieten kunnen de gewone wandelaar op dit moment niet ontgaan. Vooral boleten en russula's verschijnen doorgaans iets vroeger in het paddenstoelenseizoen, omdat ze warmteminnend zijn. Of we in oktober nog veel paddenstoelen gaan vinden hangt louter af van het feit of er al dan niet veel regen valt.... het paddenstoelenseizoen is zoals elk jaar weer onvoorspelbaar. Maar traditioneel houden we de paddenstoelwandelingen in oktober, omdat we dan het meeste kans maken op massa's paddenstoelen. In november kan het al beginnen vriezen en dan is het feest voorbij...
|
| |
Cursus paddenstoelen voor gevorderden Zuidrand Antwerpen
In de Vorige paddenstoelen.flits gaven we een overzicht van de paddenstoelcursussen van Natuurpunt. De cursus voor gevorderden van Zuidrand Antwerpen, zijn we hierbij vergeten vermelden. Ook de wandeling voor groot publiek die doorgaat in de Inslag te Brasschaat werd nog niet aangekondigd, maar bij deze is dat gebeurd.
|
|
|
Roze stinkzwam voelt zich thuis in tuinen
 De Roze stinkzwam (Mutinus ravenelii), het roze, exotische broertje van de Kleine stinkzwam is stillaan niet meer zeldzaam te noemen. Tien jaar geleden kwam deze soort nog als "zeldzaam" op de Rode Lijst. Maar tegenwoordig wordt de soort her en der in tuinen gemeld. Deze stinkzwam is in feite afkomstig uit Noord-Amerika. Aan het einde van de 19e eeuw werd hij in Zuid-Europa opgemerkt en sinds 1950 wordt deze stinkzwam uit Nederland gemeld. Wanneer hij precies in Vlaanderen is opgedoken is niet bekend, maar in de provincie Vlaams- Brabant werd hij pas voor het eerst in 2004 waargenomen. De Roze stinkzwam voelt vooral thuis in tuinen, daar hij graag op vermolmd hout, strooisel en compost groeit. De Spitse stinkzwam (Mutinus elegans) heeft eveneens een roze top, maar die is veel spitser en de stinkende, bruine, kleverige massa waarin de sporen zitten bevindt zich meer op de helft van de steel. Deze soort werd pas in 2007 voor het eerst in Vlaanderen gemeld, het is best mogelijk dat deze exoot zich in de toekomst ook snel zal uitbreiden.
|
| |
Nationaal paddenstoelenkijkweekend 16-17 oktober
De nodige info en het doel van het paddenstoelenkijkweekend van 16 en 17 oktober vind je hier in een voorbeeldartikel. De bijgevoegde foto's mogen hierbij gebruikt worden om dit telweekend aan te kondigen. Net zoals bij de vorige telacties is het de bedoeling om in eigen tuin te kijken. Er worden alvast enkele tuintips opgelijst. De folder mag je bij het volgende Natuur.blad verwachten.
|
| |
|
Welkom op de floristendag - 26 september 2010
Op 26 september wordt de tweejaarlijkse Emiel Van Romaeyprijs voor Plantkunde uitgereikt in de Plantentuin van Meise. Twee jaar geleden ging deze prijs naar de "Atlas van de Flora van Vlaanderen en het Brussels Gewest" en vier jaar geleden kreeg de Paddenstoelenatlas van Limburg deze prijs. De winnaar van deze editie wordt voorlopig nog geheim gehouden. Maar FLo.wer vzw wilde in samenwerking met Natuurpunt van deze gelegenheid profiteren om alle Vlaamse floristen samen te brengen. Er werd een dagvullend programma opgesteld, waarvoor u nog gratis kan inschrijven tot 10 september.
|
|
|
|
Zoog.flits
Deze digitale nieuwsbrief van de Zoogdierenwerkgroep houdt je op de hoogte van allerlei activiteiten en nieuwtjes in zoogdierenland. Lees de Zoog.flits van 8 juli 2010.
|
|
| Zoog.flits |
|
8 juli 2010 |
| |
| |
|
|
| |
Zoogdierenweekend in Durbuy op 1-3 oktober
Ook dit jaar gaan we weer op zoek naar alle zoogdieren die ons land te bieden heeft. Ditmaal trekken we naar Herbet in de streek van Durbuy.
We vinden er niet alleen van de meest spectaculaire grote zoogdieren van ons land als edelhert, bever, everzwijn, das en steenmarter, maar ook kleinere zeldzaamheden zoals de hazelmuis en uiteraard heel wat andere soorten muizen én vleermuizen. We gaan traditiegetrouw weer naar de Ardennen tijdens het begin van de bronsttijd, zodat we de burlende edelherten kunnen waarnemen.
Naast zoogdieren zijn er nog heel wat andere zeldzaamheden waar te nemen, gezien we ons in een kalkrijke streek bevinden met op minder dan 200 meter van de verblijfplaats een helling waar we hazelworm en ringslang, maar ook heel wat floristische zeldzaamheden kunnen waarnemen (paardenhoefklaver (zeer zeldzaam), hertswortel (zz), aarddistel (vrij zeldzaam) om er maar enkele te noemen) waarvan er misschien nog enkele in bloei zullen staan. Op ornithologisch vlak zijn onder andere zwarte specht, zwarte ooievaar, zwarte wouw en visarend al in de buurt waargenomen. Wie weet zien we nog een late keizersmantel…
Heel wat redenen dus om dit weekend niet te missen! Er zijn slechts 20 plaatsen beschikbaar. Snel inschrijven is dus de boodschap. Meer info info en hoe je kan inschrijven vind je hier.
|
| |
Leer gidsen over vleermuizen
Tijdens de Europese Nacht van de Vleermuis organiseren heel wat Natuurpunt-afdelingen spannende activiteiten om hun leden kennis te laten maken met deze mysterieuze zoogdieren. Om te zorgen voor gekwalificeerde gidsen, organiseert Natuurpunt Educatie samen met de Vleermuizenwerkgroep enkele kadervormingavonden.
Tijdens zo'n avond word je als nieuwe gids geïntroduceerd in de vleermuizentheorie en -praktijk. Je leert de verschillende soorten kennen, werken met de bat-detector, maar ook hoe je voor een publiek moet spreken en mensen enthousiast kan maken voor het thema.
Leer gidsen over vleermuizen! De kadervormingen gaan door in elke provincie: in Oost-Vlaanderen op 27 juli, in Limburg op 29 juli, in Vlaams-Brabant op 3 augustus, in Antwerpen op 5 augustus en West-Vlaanderen op 10 augustus. Lees meer en schrijf je in.
PS: Ook als je niet wil gidsen kan je iets doen voor onze vleermuizen. Richt je tuin speciaal voor hen in. Ontdek er alles over in de folder 'Tuinieren voor Vleermuizen'.
|
| |
Agenda 2010
- 16-19 september: Walvistrip op de Atlantische Oceaan
- 24-26 september: Burlweekend in Stoumont
- 1-3 oktober: Zoogdierenweekend in Durbuy
- 27 november: Symposium rond zoogdieren en water
- 4 december: Eindejaarsfeest ZWG
Verder worden er ook nog allerlei zoogdierencursussen georganiseerd op verschillende plaatsen in Vlaanderen. Voor meer informatie hierover en over alle andere activiteiten kan je terecht in de activiteitenkalender van de ZWG en bij Natuurpunt Educatie.
|
| |
|
|
Ongewervelden.flits
De ongewervelden.flits is de digitale nieuwsbrief die je op de hoogte houdt van activiteiten, cursussen, nieuws en weetjes over de wondere wereld van de ongewervelden. Zowel kevers, pissebedden, libellen, bijen, mieren, langpootmuggen als andere soortgroepen komen hierin aan bod. Lees de Ongewervelden.flits van 6 mei.
|
| Ongewervelden.flits |
|
6 mei 2010 |
| |
| |
|
|
| |
Gallen op waarnemingen.be
 Gallen vormen een bijzonder interessante maar weinig onderzochte manier om de aanwezigheid van soorten vast te stellen. Galvormende soorten behoren echter tot heel diverse soortengroepen. Dat maakte het moeilijk om in waarnemingen.be een overzicht te vinden van alle waargenomen gallen. Daarom maakten we een nieuwe pagina aan waarin waarnemingen van galvormers worden gebundeld. Het bevat bladwespen, bronswespen, galwespen, galmuggen, raderdiertjes, mijten, aaltjes, bladluizen, bladvlooien, schildluizen, tripsen, kevers, vliegen, vlinders, virussen en schimmels. Je vind dit overzicht onder Recente waarnemingen > Gallen
Eind vorig jaar verscheen een hernieuwde uitgave van hét 'Gallenboek - overzicht van door dieren en planten veroorzaakte Nederlandse gallen' van Docters van Leeuwen. Een aanrader voor wie gallen allerhande op naam wil brengen. Je kan dit boek hier bestellen.
|
| |
Kokerjuffers aan land
 Zondag 4 april 2010 werden tijdens de wekelijkse beheerswerken met de vrijwilligers in het Buitengoor/Meergoor op een stuk boomstam kleine kokertjes gevonden van ongeveer 1 cm lang. Aanvankelijk werd gedacht aan larven van een nachtvlinder uit de familie van de Zakdragers (Psychidae). Enig zoekwerk bracht aan het licht dat het ging om larven van de Landkokerjuffer (Enoicyla pusilla), de enige terrestrische Kokerjuffer (Schietmot) die in ons land voorkomt. De larven van deze Kokerjuffer maken een zandkokertje en zijn te vinden onder mos of kruipend tegen een boomstam, zelfs in vrij droge omstandigheden. Ze eten mossen en algen. De meeste larven van Kokerjuffers leven in proper zoet water en bouwen een kokertje van plantenresten, zandkorrels of ander materiaal als beschermend omhulsel voor hun zachte lichaam. Een grote groep kokerjuffers maken helemaal geen koker maar spinnen spinsels of netjes tussen waterplanten of stenen. Kokerjuffers of Schietmotten gelijken als volwassen insecten een beetje op nachtvlinders. De volwassen Kokerjuffers hebben vaak antennen die langer zijn dan het lichaam en kan men aantreffen in de zomer en de herfst.
|
| |
Britse wantsen
 Een kenmerk dat wantsen onderscheidt van kevers is hun onvolledige gedaanteverwisseling. Keverlarven verpoppen, maar nimfen van wantsen vervellen een aantal keer tot een geslachtsrijpe wants. Jonge wantsen zijn als ze uit het ei komen ongevleugeld en de vleugels groeien in de loop van een aantal vervellingen tot het volwassen formaat uit.
British Bugs is een website die uitgroeit tot een uitgebreid overzicht met schitterende foto's van wantsensoorten dat je op weg kan helpen bij het determineren. Je vindt er ook een reeks mooie tekeningen van de verschillende stadia van een aantal veel voorkomende wantsen.
|
| |
JNM zoekt natuurweetjes
JNM (Jeugdbond voor Natuur en Milieu) werkt momenteel aan een boekje boordevol leuke natuurweetjes en verhaaltjes. Het doelpubliek zijn de begeleiders van de piepers (8 tot 12 jaar). Voor de rubriek 'Insecten en vieze beestjes' zijn ze nog op zoek. Kan jij hen op weg helpen?
Je leukste viezebeestjesweetjes zijn welkom bij Leen De Laender.
|
| |
KBIN zoekt aan dood hout gebonden kevers
Momenteel loopt aan het KBIN een project met als doel de verspreidingsdata van een aantal keverfamilies te digitaliseren. Het betreft volgende families die voornamelijk bestaan uit soorten die gebonden zijn aan dood hout:
-
Dynastidae
-
Lucanidae
-
Cetonidae
-
Buprestidae
-
Cerambycidae
Binnen dit project wordt onder meer de collectie van het KBIN gedigitaliseerd maar is het tevens de bedoeling om privécollecties te omsluiten. Graag zou het KBIN ook jouw gegevens betrekken in dit onderzoek. Als je wil meewerken aan dit project, gelieve dan de gegevens van de betrokken families in je verzameling (enkel België) in te geven in een Excel-file. Naast collectiegegevens is het ook mogelijk om andere waarnemingen door te geven maar hierbij is het uitermate belangrijk dat je zeker bent van de determinatie. Voor meer informatie kan je terecht bij Alain Drumont.
|
| |
Libellennieuws en -activiteiten
Uit de eerste officiële Europese rode lijst van libellen blijkt dat 21 van de 137 Europese soorten en ondersoorten bedreigd zijn. Het merendeel van deze soorten komt voor in het Middellandse-Zeegebied. Het gaat daarbij vooral om soorten van stromend water. Belangrijke bedreigingen zijn de aanleg van dammen, waterverontreiniging, langdurige droge zomers en de toegenomen vraag naar drinkwater en water voor irrigatie. Vooral in de afgelopen jaren vallen veel beken in het Middellandse-Zeegebied droog. Slechts één soort die bij ons voorkomt, de Kempense heidelibel Sympetrum depressiusculum, is op Europese schaal bedreigd. Hier vind je het rapport.
 Libellenvereniging Vlaanderen heeft een hele reeks uitstappen op het programma dit voorjaar. Zo gaan ze op zondag 9 mei op excursie in het Torfbroek, op 15 mei naar de Kreken van Saleghem en op 23 mei naar de Luysen en het Mariahof. Hier vind je de volledige agenda en meer informatie. De excursies staan open voor iedereen en zijn gratis.
Wil je graag eens een Venglazenmaker eitjes zien afzetten? Dat kan nu op Libellen Video Nederland, een nieuwe website vol filmpjes met libellen in de hoofdrol. Het gedrag en de bewegingen van libellen worden heel mooi in beeld gebracht.
|
| |
Vorming en werkgroepen rond ongewervelden
Heel wat Natuurpunt afdelingen organiseren cursussen over ongewervelden, vaak in samenwerking met Natuurpunt Educatie, en zowel voor beginners als gevorderen. Op de startpagina over Natuurpunt over ongewervelden (Biodiversiteit - Ongewervelden) vind je een link naar een overzicht van de cursussen. Enkele voorbeelden:
Daarnaast zijn ook heel wat werkgroepen actief rond ongewervelden. Enkele voorbeelden van hun activiteiten:
- De Insectenwerkgroep van vzw De Bron, actief tussen IJzer en Leie, gaat op 29 en 30 mei in Ieper op zoek naar 1000 soorten en op 9,10 en 11 juli organiseren zij een vlinderweekend.
- Van 11 tot 13 juni organiseert Natuurpunt Noord-Limburg een Biodiversiteitsweekend met als thema insecten en geleedpotigen van droge biotopen.
- Natuurpunt Zuidrand Antwerpen organiseert op 26 juni een avond rond nachtvlinders in Fort VII
- Werkgroep Natuurstudie regio Hagelandse Heuvelstreek gaat op zondag 13 juni op zoek naar het Bont dikkopje en het Groentje in Averbode Bos & Heide (13u30, parking Turnhoutsebaan, Schoot) en op 20 juni 2010 naar de Kleine ijsvogelvlinder in het Walenbos (14u, kerk Houwaart)
Natuurpunt Educatie organiseert ook dit jaar weer determinatieavonden, telkens van 19 tot 22 uur in het Natuurpunt Museum, Graatakker 11, 2300 Turnhout . Meer info bij Nobby Thys.
- Donderdag 20 mei 2010: (zweef)vliegen (Nobby Thys)
- Vrijdag 18 juni 2010: nachtvlinders (Wim Veraghtert)
- Donderdag 22 juli 2010: mieren (Gilbert Loos)
- Vrijdag 20 augustus 2010: loopkevers (Nobby Thys en Gilbert Loos)
|
| |
| |
|
|
Biodiversiteits.flits
In het Internationaal Jaar van de Biodiversiteit versturen we 6 flitsen die voor jou een biodivers menu samenstellen. Wat kan jij doen voor een biodiverse omgeving? Lees de Biodiversiteits.flits van 26 augustus 2010.
 |
| Biodiversiteits.flits |
|
26 augustus 2010 |
| |
| |
|
|
| |
Charter voor Biodiversiteit
 Steeds meer gemeenten springen op de biodiversiteitstrein en sluiten zich aan bij de charteractie van Natuurpunt. Gemeenten (of bedrijven, verenigingen of..) die het Charter voor Biodiversiteit tekenen, engageren zich om extra aandacht te schenken aan biodiversiteit. Vooral maatregelen gericht op soorten en gebieden in de buurt zijn erg belangrijk in dit verhaal. De lokale afdeling fungeert als adviserende en ondersteunende partner in het uitwerken van concrete acties. Reeds 60 gemeenten en steden, 2 verenigingen, 1 intercommunale en 2 provincies plaatsten hun handtekening onder het charter. Natuurpunt wil zo meer mensen betrekken bij natuur(behoud) en biodiversiteit extra in de kijker zetten. Eerstvolgende ondertekeningen: Heers, Gooik, Hoogstraten, Linter, Poperinge, Koksijde,.. Stappenplan Charter voor BiodiversiteitLiselotte Vanderoye
|
| |
Provincie Vlaams-Brabant koestert soorten
 In Vlaams-Brabant is ongeveer een derde van de dieren en planten bedreigd door vervuiling en versnippering van hun leefgebieden. De provincie Vlaams-Brabant sensibiliseert en mobiliseert voor biodiversiteit, samen met de gemeenten, de regionale landschappen, natuurverenigingen en de hele bevolking. Uit de lijst van de Provinciale Prioritaire Soorten werden meer dan honderd koesterburen gekozen. Ontdek hier of jouw gemeente in Vlaams-Brabant zich heeft aangesloten bij de provinciale biodiversiteitscampagne.
|
| |
Biodiversiteitstentoonstelling zoekt locatie
Tot 31 augustus kan je in het Natuurpunt Museum de fototentoonstelling ‘Soort zkt. Soort’ bewonderen. Nadien kan de tentoonstelling geheel of gedeeltelijk uitgeleend worden om rond te reizen naar culturele centra, bibliotheken of andere openbare plaatsen. Een uitgelezen kans om dit jaar, maar evengoed in 2011, het verhaal van de biodiversiteit dichter bij de burgers te brengen. Klik hier voor een kijkje in het aanbod van biodiverse vormingen van Natuurpunt Educatie. Ann Cassier
|
| |
Nog een lange weg naar nieuw biodiversiteitsakkoord
In oktober wordt een grote biodiversiteitsconferentie gehouden in het Japanse Nagoya. In mei kwamen reeds meer dan 900 vertegenwoordigers bijeen in het Keniaanse Nairobi om de problematiek te bespreken. Net als bij de klimaatonderhandelingen is de kloof tussen noord en zuid zeer diep. Zowel over de doelstellingen, als over de manier om die doelstellingen te bereiken, als over de financiering bestaat onenigheid. Steven Vanholme
|
| |
Investeren in biodiversiteit
In dit jaar van de biodiversiteit stapelen de rapporten over het economisch belang van biodiversiteit zich op. UNEP, het VN-milieuprogramma, berekende dat investeringen in bedreigde natuurgebieden miljarden dollars kan opbrengen. Een euro voor het natuurbehoud verdient zichzelf 3 tot 75 keer terug. Lees hier het volledige rapport. In een 2de UNEP-rapport wordt beschreven welke menselijke activiteiten de grootste boosdoeners zijn qua milieu en natuur: landbouw, voedselproductie en het gebruik van fossiele brandstoffen. Lees ook:
Annelore Nys
|
| |
Kleurrijke wegbermen
 Goed beheerde wegbermen zijn zeer belangrijk voor het behoud van planten- en dierensoorten. Op plaatsen waar in het verleden een goed bermbeheer plaatsvond, zien we nu bloeiende en kleurrijke wegbermen met soorten zoals marjolein, geel walstro en beemdkroon. Planten die heel wat bijen, hommels en vlinders aantrekken! Neem je fototoestel in de hand en trek erop uit voor de ultieme foto van deze kleurrijke lijnen doorheen het landschap. Stuur je foto in voor de wedstrijd ' Geef Om Natuur' van Natuurpunt Velpe-Mene. Meer weten over bermbeheer? Lees het Dossier Bermen.
|
| |
Tilburgse Week van de Biodiversiteit geslaagd
 De eerste Tilburgse Week van de Biodiversiteit was een succes. In mei presenteerden meer dan 60 organisaties en bedrijven zich voor een breed publiek. De biodiversiteit was in verschillende vormen zichtbaar door de hele stad. Vogelkooitjes aan een woontoren, bloemen op het centrale stadsplein, hout en vlinders in de vijver bij het stadhuis. Het is menig Tilburger niet ontgaan en dat was de bedoeling. Tijd voor een Week van de Biodiversiteit in Vlaanderen!
|
| |
Komende biodiversiteitsactiviteiten
? Europese Nacht van de vleermuis
? Feest op de Kalmthoutse Heide
? Nacht van de Duisternis
? Dag van de Natuur
? Studiedag Natuur.focus Biodiversiteit
? Informatienamiddag 'Biodiversiteit in geuren en kleuren' |
| |
Wistjedat?
 Het oudste nog levende dier op aarde is een Noordkromp. Dit schelpdier werd in de buurt van IJsland opgevist en is volgens biologen tussen de 405 en 410 jaar oud. Onderzoekers van de universiteit Bangor in Wales lazen de leeftijd af uit het aantal ringen op de schelp. Tot nu toe was het langst levende dier een Noordkromp van 220 jaar oud. Die werd in 1982 opgevist. Noordkrompen komen algemeen voor in de Noordzee, waar ze ingegraven in de bodem leven.
|
| |
| |
|
|
Hyla.flits
De Hyla-flits is een digitale nieuwsbrief van Hyla, de reptielen- en amfibieënwerkgroep van Natuurpunt. In deze nieuwsbrief ligt de focus op herpetologische bijdrages uit Vlaanderen. Lees de Hyla-flits van 11 augustus 2010.
 |
| Hyla.flits |
|
11 augustus 2010 |
| |
| |
|
|
| |
Chytride schimmel nu ook in België
Uit recent onderzoek uitgevoerd door de Universiteit Gent (Faculteit Diergeneeskunde) en de Nederlandse Stichting RAVON blijkt dat de schimmel Batrachochytrium dendrobatidis nu ook in ons land voorkomt bij amfibieën. Deze schimmel kan de infectieziekte chytridiomycose veroorzaken en wordt daarom ook kortweg chytride schimmel genoemd.
De schimmelziekte is stilaan wereldwijd verspreid. Een aantal amfibiesoorten en -populaties zijn intussen al uitgestorven of staan op het punt uit te sterven als direct gevolg van deze ziekte. Volgens de International Union for the Conservation of Nature (IUCN) gaat het om een zeer ernstige infectieziekte die een grote bedreiging vormt voor de biodiversiteit. De ziekte verspreidt zich vooral via besmette dieren en vogels maar kan ook door menselijke activiteiten in het veld worden verspreid.
In 2008 werden in Nederland en België 2.771 stalen genomen bij inheemse soorten en exoten zoals Noord-Amerikaanse Stierkikker (Lithobates catesbeianus) en Afrikaanse Klauwkikker (Xenopus laevis). De staalname gebeurde volgens een vast protocol door met een steriel wattenstaafje drie tot vijf keer over de onderbuik en de poten van de onderzochte amfibie te strijken. Op deze manier kan DNA van de schimmel worden ingezameld.
|
Fig. 1. Bemonsterde locaties (blauw) en plaatsen
waar chytride schimmel bij Stierkikkers
werd vastgesteld (rood).
|
In ons land gebeurde het veldonderzoek in samenwerking met Hyla, de amfibieën- en reptielenwerkgroep van Natuurpunt. In bijna alle Nederlandse provincies en in Vlaanderen werden besmette dieren aangetroffen. Het percentage amfibieën dat met deze chytride schimmel was besmet, bedroeg 3,7 % in Nederland en 5,4 % in België. Vooral Stierkikkers en Klauwkikkers bleken besmet.
De impact van besmettingen met de schimmel op inheemse amfibiepopulaties blijft vooralsnog onduidelijk.
Verder onderzoek dringt zich op. Ook onderzoek op museum exemplaren zou aanvullende inzichten kunnen verschaffen. Een aantal onderzoeksvragen zullen hopelijk snel kunnen worden beantwoord. Wat is de gevoeligheid van inheemse soorten voor klinische chytridiomycose (te bepalen d.m.v. ex situ experimenten)? Wat is de invloed van omgevingsstress op de gastheer voor infectie met de schimmel? En hoe sterk is de invloed van schimmelinfecties op inheemse soorten op populatieniveau (in situ studie). Door een intensieve monitoring van een selectie aan soorten die een hoge mate van risico lopen om aan chytridiomycose te bezwijken zoals de Vroedmeesterpad (Alytes obstetricans) zal hopelijk heel wat informatie kunnen worden verkregen.
Meer info bij auteurs: Robert Jooris & Annemarieke Spitzen.
|
| |
Inrichting en beheer van een nieuw biotoop voor de Vroedmeesterpad in Vlaams-Brabant
In de zomer van 2009 werd in de provincie Vlaams-Brabant een kleine populatie Vroedmeesterpadden (Alytes obstetricans) ontdekt op het domein van Ganspoel in Huldenberg. Er werden maximaal zeven roepende mannetjes waargenomen. Waarschijnlijk gaat het om zwervende dieren uit de populatie van Neerijse, die iets meer dan twee kilometers noordoostwaarts ligt. De Vroedmeesterpad werd in de Vlaamse Rode Lijst van amfibieën en reptielen opgenomen in de categorie ‘met uitsterven bedreigd’. Bovendien is het een Provinciale Prioritaire Soort (PPS) voor de provincie Vlaams-Brabant. Deze provincie draagt dus een bijzondere verantwoordelijkheid voor de soort omdat ze er relatief meer voorkomt dan in de meeste andere provincies.
Fig. 2. Vroedmeesterpadden in amplexus. Het mannetje (bovenaan) wikkelt de bevruchte eieren rond zijn achterpoten. Copulatie en bevruchting van de eitjes gebeurt op het land.
© Jean-Pierre Duchâtelet |
De Vroedmeesterpad (fig. 2) is een warmteminnende soort. Ze leeft in Vlaanderen op de noordelijkste grens van haar Europees verspreidingsgebied. Om te voldoen aan haar warmtebehoefte, worden Vroedmeesterpadden vaak op zuidelijk gerichte (= warme) hellingen aangetroffen. Ook op het domein Ganspoel wordt de soort vooral aangetroffen op een zuidhelling, roepend onder zwarte folie in de directe omgeving van de poel. In een aantal foliegaten werd echter een bodembedekker (Cotoneaster sp.) aangeplant. Binnen enkele jaren zal deze bodembedekker de folie volledig overschaduwen waardoor de zuidhelling minder geschikt zal zijn als habitat voor Vroedmeesterpad.
Om de lokale populatie van uitsterven te behoeden, moeten dringend soortbeschermingsmaatregelen worden uitgewerkt. Aan de voet van de helling ligt een relatief grote maar ondiepe veedrinkpoel waarin echter geen larven van Vroedmeesterpadden werden gevonden. Deze poel wordt volledig betreden door vee en is sterk eutroof. Bovendien wordt ook het neerslagwater van een deel van de hoger gelegen Limburg Stirumlaan hierin afgevoerd. Ook het strooizout dat in de winter op die weg wordt gebruikt, stroomt uit naar deze poel.
HYLA adviseerde bij de opmaak van een soortbeschermingsplan waarbij zowel aandacht werd geschonken aan het behoud en de optimalisatie van land- en waterhabitat. Intussen werden reeds enkele beheermaatregelen uitgevoerd. Er werden drie steenhopen aangelegd (met streekeigen zandsteen) die moeten fungeren als schuilplaats. Een eerste hoop werd tegen een naar het zuidwesten gerichte talud gestapeld, een tweede onderaan de Cotoneasteraanplant en een derde onderaan de helling, dichtbij de veedrinkpoel. Aan de steenhoop ter hoogte van de aanplant werd bovendien een betonnen veedrinkbak geplaatst. Deze veedrinkbak (met een diameter van twee meter) werd gedeeltelijk ingegraven en met stenen omgeven en moet dienen als voortplantingsplaats. De kosten voor deze inrichtingswerken worden gedragen door Regionaal Landschap Dijleland vzw.
Meer info bij auteur: Annabel Pennings.
|
| |
Regionaal Landschap Schelde-Durme en Bosgroep Midden Oost-Vlaanderen in de bres voor de Vuursalamander in de regio Serskamp
In het Smetledebos, aan de grens met Wichelen (deelgemeente Serskamp) en Wetteren, leeft een relictpopulatie van de Vuursalamander (Salamandra salamandra terrestris). Deze populatie is al lang geïsoleerd van de meer zuidelijke populaties in de Vlaamse Ardennen, net zoals twee andere Oost-Vlaamse relictpopulaties in Merelbeke en Buggenhout. De Vlaamse Ardennen vormen de kern van het verspreidingsgebied van Vuursalamander in Oost-Vlaanderen. De Oost-Vlaamse relictpopulaties leven op de noordwestelijke rand van hun Europees verspreidingsgebied en verdienen dus bijzondere aandacht.
In november 2009 werden door het Regionaal Landschap Schelde-Durme in samenwerking met de Bosgroep Midden-Oost-Vlaanderen een aantal beheerwerken uitgevoerd.
Fig. 3. In deze grote bospoel werden amper twee weken na de ruiming al larven vastgesteld
© Robert Jooris |
De voortplantingspoelen verkeerden in een verlandingsfase als gevolg van de jarenlange bladinval. Om de verlanding op nul te zetten, werd alle dood organisch materiaal geruimd tot op de minerale bodem. Twee grote poelen kregen een opknapbeurt en er werden twee nieuwe voortplantingspoelen van ca. 50 m² gegraven. Door de aanleg van deze poelen is het aantal potentieel geschikte voortplantingsplaatsen in dit loofbos aanzienlijk toegenomen.
Bij één poel werd de verbinding met een vervuilde beek opgeheven. Bij stortregen en hoge waterstanden sijpelde immers verontreinigd water in deze poel wat uiteraard een nadelige invloed had op de waterkwaliteit. Deze werken werden financieel mogelijk gemaakt dankzij de steun van de Provincie Oost-Vlaanderen.
Het succes bleef niet uit. Amper twee weken na de ruimingwerken werden al larven van Vuursalamander in de beheerde poelen waargenomen. Met dank aan alle betrokken instanties.
Meer info bij auteur: Peter Claus.
|
| |
Wervik: Kamsalamandergemeente bij uitstek
De Kamsalamander is opgenomen in bijlage II en IV van de Habitatrichtlijn. Voor deze Rode Lijst-soort moet Vlaanderen dus zorgen voor een gunstige staat van instandhouding. In art. 12 van de Habitatrichtlijn wordt een soort van resultaatsverbintenis verankerd waarbij moet worden gestreefd naar een verbetering van de toestand van de soorten opgelijst in voormelde bijlages zodat hun behoud op lange termijn kan worden gegarandeerd. De bepalingen uit dit art. 12 hebben betrekking op het hele grondgebied van de lidstaat en zijn dus niet enkel van kracht in de afgebakende speciale beschermingszones. Vooral voor Kamsalamander heeft dit belangrijke implicaties. Slechts 22% van de gekende locaties ligt immers binnen de grenzen van een Habitatrichtlijngebied. Vooral buiten deze speciale beschermingszones verdwijnen geschikte land- en waterbiotopen zeer snel, vaak door ruilverkavelingsprojecten, ingebruikname van woonuitbreidingsgebieden, daling van de grondwatertafel, toenemende eutrofiëring van poelen door overbemesting. In se dient elk verlies aan land- en waterbiotoop uit hoofde van de Habitatrichtlijn te worden gecompenseerd. Vaak blijkt en blijft dit echter dode letter. Hyla gaf in 2008 het goede voorbeeld door bij de aanleg van een nieuwe woonwijk in Wervik drie dichtgetrappelde poelen te laten ruimen en twee nieuwe poelen te laten aanleggen. Deze werken werden gefinancierd door de gemeente Wervik en de verkavelaar die hierdoor uitvoering gaf aan de hem opgelegde compensatieverplichting. Dit project wordt begeleid en opgevolgd door provinciaal Hyla-verantwoordelijke Stefaan Parreyn. Dat opvolging nodig is, bleek in 2009: in één van de poelen werden goudvissen uitgezet en wordt de oeverzone snel ingenomen door Grote Lisdodde. Aan beide knelpunten zal zo gauw als mogelijk worden verholpen.
Stefaan trok ook in 2009 zeer stevig aan de kar. De Milieu Adviesraad van Wervik gaf positief advies voor de ontlening van de pompinstallaties van de brandweer. Hiermee zullen in 2010 vier poelen (waarvan twee in het kerngebied van Kamsalamander) worden leeggetrokken om ze visvrij te maken. Bestaande poelen werden beheerd in de Fonteinstraat, langsheen de Sint-Jansbeek en in de Leiemeersen en een nieuwe poel werd gegraven in de Komerenhoek. Het Wervikse soortbeschermingsplan Kamsalamander omvat ook een uitgebreid monitoringluik. Alle poelen die nieuw werden aangelegd of beheerd in functie van deze Habitatrichtlijnsoort, worden op een gestandaardiseerde manier geïnventariseerd om de uitgevoerde ingrepen te kunnen evalueren en, indien nodig, tijdig te kunnen bijsturen. Eén van de bestaande poelen die in januari 2008 werd geruimd, was in het voorjaar 2009 goed voor tien adulte Kamsalamanders. In augustus 2009 kon hier ook succesvolle voortplanting worden aangetoond (gemiddeld 24 larven op drie bemonsteringsdata). Intussen werd ook op politiek vlak een grote doorbraak voorbereid: hopelijk zal Wervik in 2010 het biodiversiteitscharter ondertekenen. Eén van de speerpunten in dit charter wordt het Wervikse Kamsalamanderbeleid. Streefdoel: in een periode van tien jaar 50 bestaande poelen optimaal inrichten en beheren. Indien Wervik dit engagement aangaat, zal Hyla dit ambitieus project enthousiast begeleiden. Misschien kan Wervik op die manier verder uitgroeien tot de West-Vlaamse Kamsalamanderhoofdstad, een titel waar je als stadbestuur in elk geval flink zou kunnen mee uitpakken!
Meer info bij auteur: Dominique Verbelen.
|
| |
Collectieve overwintering van amfibieën en reptielen in de Lage Fronten in Maastricht
|
Fig. 4. Alpenwatersalamander en Hazelworm broederlijk naast elkaar zonnend voor hun winterverblijf
© Alex Kloor
|
De Lage Fronten In Maastricht is een bekend vestingwerk en natuurgebied, belangrijk voor enkele soorten amfibieën en reptielen (o.a. de meest noordelijke populatie Muurhagedissen van de Maasvallei foerageert hier). Tijdens de voorbije winterperiode rapporteerde ik al meerdere keren over een overwinteringplaats van de Hazelworm (Anguis fragilis) in het gebied maar groot was mijn verbazing toen ik op een zonnige winterdag twee vrouwtjes Alpenwatersalmander (Ichthyosaura alpestris), een jong mannetje Hazelworm en een mannetje Muurhagedis (Podarcis muralis) samen zag zonnen voor de ingang van hun collectieve ondergrondse overwinteringsplaats. Jammer genoeg vluchtte de Muurhagedis toen ik mijn fototoestel pakte gelijk het holletje weer in maar beide andere soorten kon ik wel fotograferen (fig. 4 ).
Meer info bij auteur: Alex Kloor.
|
| |
Spectaculaire reddingsactie in Kuurne
Als het regent in Kuurne, houden de inwoners van een aantal wijken hun hart vast. De grote verharde oppervlaktes in de industriezone en het feit dat beken in Kuurne niet noodzakelijk bovengronds lopen, zorgen ervoor dat het regenwater bij stortbuien niet altijd even efficiënt wordt afgevoerd. Triest gevolg: natte kelders en huiskamers. Om aan al deze waterellende te verhelpen, zal op het industrieterrein ter hoogte van de Noordlaan een bufferbekken worden voorzien. Op zich goed nieuws, was het niet dat zich net daar enkele ecologisch interessante, oude veedrinkpoelen bevinden met o.a. Kleine Watersalamanders (Lissotriton vulgaris) en Alpenwatersalamanders (Ichthyosaura alpestris). En net omdat het aantal veedrinkpoelen in Kuurne beperkt is, betekent het verdwijnen van deze biotopen een aanzienlijk verlies voor de nog resterende amfibieënpopulaties. Daarom zocht Natuurpunt De Vlasbek vzw partners om de salamanders een veilig onderkomen te bezorgen. Hyla en de gemeentelijke diensten van Kuurne schoten ter hulp.
 |
 |
Fig. 5. Reddingsactie in beeld: wegvangen, verzamelen en transloceren. En bij deze laatste actie: werkers en kijkers! © Robert Jooris |
Van het Agentschap voor Natuur en Bos werd een toestemming bekomen om de salamanders weg te vangen uit de poelen die zouden verdwijnen en om ze te verplaatsen naar een geschikt biotoop in de directe omgeving. Eind maart was het zover. Tot verbazing van de plaatselijke vinkeniers die net hun streepjes op de weg kwamen schilderen, werden duizenden liters water uit de oude veedrinkpoelen weggepompt. De dappersten der Vlasbekkers, voorzien van lieslaarzen en schepnet, waagden zich in de modder op reddingsmissie. Na dit spectaculaire deel van het werk werden de pompen stilgelegd en kon het water terugkeren naar de poelen. Omdat met een bemonstering met schepnet doorgaans niet alle exemplaren kunnen worden gevangen, werd de poel vervolgens verder bemonsterd met enkele amfibieënfuiken. Door deze reddingsactie konden meer dan honderd salamanders worden weggevangen en werden ze alle overgeplaatst naar een geschikte poel waar ze zich hopelijk succesvol zullen voortplanten.
Later dit jaar beginnen de werken voor de aanleg van het bufferbekken en zal het terrein worden herschapen in een gigantische bouwwerf. De Kuurnse kelders en huiskamers zullen er droog bij liggen, ook als het water met bakken uit de hemel komt en het zal niet ten koste gegaan zijn van een aantal prachtige salamanderexemplaren. Met een bijzonder woord van dank aan alle vrijwilligers en instanties die deze succesvolle reddingsactie mogelijk maakten!
Meer info bij auteur: Axel Vanderhaegen.
|
| |
Duizenden larven van Rugstreeppad illegaal weggevangen in Rumst!
|
Fig. 6. Rugstreeppadlarven in Rumst. Gelukkig werd niet alles weggevangen. De voetsporen van de stropers zijn duidelijk te zien in de kleibodem.
© Robert Jooris
|
Tijdens een recent veldbezoek aan een kleigroeve in Terhagen (Rumst) werden in een greppel duizenden larven van Rugstreeppad (Epidalea calamita) waargenomen, een bewijs dat de populatie in deze kleigroeve, één van de laatste leefbiotopen van de soort in het eeuwenoude ontginningsgebied, nog vrij goed vertegenwoordigd is. De kleigroeven die stapsgewijs in het landschap gegraven werden, waren voor de Rugstreeppad een uniek foerageergebied dat zich midden vorige eeuw uitstrekte van Hemiksem tot Rumst. De kolonisatie van deze zogenaamde secundaire leefbiotopen door de Rugstreeppad greep meer dan waarschijnlijk al plaats kort na de aanvang van de eerste extensieve kleiontginningen. Maar door concurrentie in andere streken, een crisis in de bouwsector, het gebruik van andere bouwmaterialen en het uitblijven van moderne ontginningsmethoden door veel steenbakkers, verdwenen in het begin van de jaren ’70 van vorige eeuw heel wat kleinschalige kleiontginningen. Sommige kleigroeven liepen vol met water of verbosten. Andere werden gebruikt als stortplaats. Reconversie van de plaatselijke nijverheid moest de grote lokale werkloosheid die hierop volgde, verijdelen. Er kwamen nieuwe industriegebieden en in sommige oude kleigroeves werden recreatie- en sportterreinen aangelegd. Hierdoor verdwenen heel wat voor de Rugstreeppad geschikte land- en waterbiotopen en de groeve die nu aansluit op een met zand opgevulde groeve in eigendom van de Provincie Antwerpen is wellicht de enige nog overblijvende habitat in de regio voor deze Europees beschermde pad.
Groot was onze verbazing toen we een paar dagen later vaststelden dat de meeste dikkopjes waren weggevangen! Talrijke voetstappen op de bodem van de greppel en het nog licht troebele water wezen er duidelijk op dat de paddenlarven met behulp van een schepnet werden weggevangen. Een eind verderop stelden we in een moerassige zone waar talrijke Bastaardkikkers (Pelophylax esculentus) leven, sporen in de rietzone vast, wellicht het gevolg van pogingen om deze kikkers hier illegaal af te vangen. Meer dan waarschijnlijk worden de larven verkocht als kikkervisjes, een handel die hier en daar de kop opsteekt op het internet en wellicht ook in enkele vijvercentra.
Vermoedelijk dachten de stropers dat de gevangen dikkoppen larven van Bastaardkikkers waren, een gegeerde tuinvijversoort. Aangezien de Rugstreeppad een beschermde soort is, werd door het Agentschap van Natuur en Bos (Buitendienst Antwerpen, cel handhaving) proces-verbaal opgesteld tegen onbekenden.
Meer info bij auteur: Robert Jooris.
|
| |
Vers van de pers: ‘Groene kikkers in Vlaanderen en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest’
 Een monografie over de verspreiding van alle in Vlaanderen en in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest levende groene kikkers is recent verschenen in de reeks rapporten van Natuurpunt Studie. Dit rapport omvat 81 pagina’s en is het resultaat van jarenlang veldonderzoek door Robert Jooris (Natuur.Studie) en Griet Holsbeek (KUL, Laboratorium Aquatische Ecologie en Evolutiebiologie). De belangrijkste hoofdstukken die in het rapport besproken worden behandelen de systematiek van de groene kikkers, het ontstaan en de evolutie van het ingewikkeld voortplantingssysteem van het soortencomplex, hun levenscyclus, de soortbepaling op basis van morfologische en morfometrische kenmerken, paringsroepen en moleculair onderzoek. Kortom, alles wat je over groene kikkers moet weten. ‘Groene kikkers in Vlaanderen en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest’ kan besteld worden bij Natuurpunt Studie, Hyla, amfibieën- en reptielenwerkgroep, Coxiestraat 11, 2800 Mechelen door storting van 12 euro (incl. verzendkosten) op rekening 230-0524745-92 met vermelding nr. 2151. Vergeet vooral dit laatste nummer niet te vermelden!
|
| |
Voor u gelezen …
De Rietpad of Agapad (Rhinella marina) werd sinds 1938 in Australië ingevoerd om de suikerrietkever te bestrijden. Deze reuzenpad kan een kopromplengte van 24 cm bereiken en werd vroeger in het genus Bufo geklasseerd. Ze eet hoofdzakelijk insecten maar kan ook grotere prooidieren zoals kikkers, kleine reptielen en zoogdieren aan. Deze exoot breidt zich zeer snel uit en heeft al een groot deel van het noorden van het Australisch continent veroverd. Miljoenen padden foerageren. De soort scheidt een zeer giftig secreet af waardoor heel wat predatoren zoals varanen, slangen en zelfs krokodillen sneuvelen na het eten van de padden. Volgens wetenschappers van de universiteit van Sydney zou men nu een middel gevonden hebben om de padden te bestrijden: kattenvoer! Dit zou op bepaalde plaatsen aan vijvers waar de pas gemetamorfoseerde padjes het water verlaten moeten geplaatst worden. Dit kattenvoer zou niet enkel de rietpadjes aantrekken maar ook een soort roofmier die de babypadjes als lekkernij verorberen.
Een Australische bouwvakker maakte zich blijkbaar geen zorgen toen hij op een werf in de buurt van Townsville op een slang trapte en gebeten werd. De man wou zelfs nog na zijn werk op café gaan omdat hij enkel maar een ‘prikje’ had gevoeld. Maar een collega kon hem overtuigen om toch maar eens naar een ziekenhuis te gaan, waar bleek dat hij gebeten was door een Doodsadder (Acanthophis antarcticus), één van de meest giftige slangen uit Australië. De arts, die gespecialiseerd was in het behandelen van slangenbeten, vertelde hem dat hij veel geluk heeft gehad en op het nippertje aan de dood was ontsnapt. Mocht de beet enkele millimeters dieper in de huid zijn doorgedrongen, had hij die zeker niet overleefd. Doodsadders beschikken namelijk over een krachtig neurotoxisch gif dat bij injectie in de huid van een mens weinig of geen pijn veroorzaakt maar de hartslag en de ademhaling volledig kan verlammen.
Een Zweedse vrachtwagenchauffeur schrok zich een aap toen er plots een slang uit het dashboard van zijn trucker kroop. De 33-jarige man stond net voor verkeerslichten in de Duitse havenstad Hamburg toen de slang kwam piepen. De Dobbelsteenslang (Natrix tessellata) was bij een terrariumliefhebber ontsnapt en koos voor een reis naar meer zuidelijke gebieden. Of dit al dan niet opzettelijk was, laten we in het midden. De slang werd naar een opvangcentrum in Duitsland gebracht.
De Yellow-spotted Bell Frog (Litoria castanea) werd herontdekt! Deze kikkersoort was vroeger een relatief vrij algemene soort in de noordelijke en zuidelijke ‘tablelands’ van New South Wales in Australië maar werd er de laatste 30 jaar niet meer waargenomen. De kikker werd echter in 2008 herontdekt op een stuk landbouwgrond maar het nieuws werd pas recent bekendgemaakt omdat men eerst de nodige beschermingsmaatregelen wou treffen. De herontdekte populatie kikkers bestaat uit meer dan honderd exemplaren.
|
| |
Eindredactie: Robert Jooris en Dominique Verbelen
Redactiemedewerkers: Peter Engelen, Erik Marchand |
|
|
Vogel.flits
Blijf dankzij de Vogel.flits op de hoogte van al wat er rond vogels gebeurt... Activiteiten, studiedagen, leuke weetjes, nieuws over projecten, Natuur.oriolus. Ook zal de Vlaamse Vogelwerkgroep hierin aankondigen waar en wanneer er vergaderingen plaatsvinden. Lees de Vogel.flits van 13 juli 2010.
 |
| Vogel.flits |
|
13 juli 2010 |
| |
| |
|
|
| |
Telling invasieve zomerganzen in juli 2010
Dit weekend organiseert Natuurpunt Studie op vraag van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek gedurende drie jaar een telling van de zomerganzen in Oost- en West-Vlaanderen. De telling past in het kader van het INTERREG IV A project “Invasieve Exoten in Vlaanderen en Zuid-Nederland” en vindt telkens plaats in het weekend rond 15 juli.
Met dit project wordt informatie verzameld over de aanwezigheid van Canadese Gans, Grauwe Gans, Nijlgans, Brandgans, Magelhaengans, Indische Gans, Boerengans, Chinese Knobbelgans, Kolgans, Kleine Rietgans, Dwerggans en Roodhalsgans in de zomermaanden.
In 2010 wordt voor de eerste maal geteld, en dit tijdens het komende weekend van 17 en 18 juli.
Wil je zelf een gebied tellen?
Graag! In de pagina 'Projectwaarneming voor dit gebied invoeren' kan je je naam plaatsen bij de gebieden die je zou willen tellen. Zorg wel dat je ingelogd bent en plaats een vinkje achter het gebied van jouw keuze. Indien toch zou blijken dat de plaatselijke vogelwerkgroep het gebied voor zijn rekening neemt, brengen we je hiervan op de hoogte. De beschikbare vergoeding kan enkel worden uitgekeerd aan een vogelwerkgroep, die kan je zelf bepalen indien de plaatselijke vwg het gebied niet claimt.
Hoe ga je tewerk?
Op zaterdag 17 of zondag 18 juli bezoek je de door jou geclaimde gebieden en tel je de aantallen aanwezige exemplaren van al deze ganzensoorten.
Invoeren doe je via de knop 'Waarneming invoeren' (naast jouw gebied in 'Overzicht Claim Gebieden'). Indien een soort die dag niet aanwezig was in dat gebied, voer je een 0-waarneming in.
Let op: tracht in de eerst plaats de totalen per gebied (inclusief nulwaarnemingen) in te voeren, en in de mate van het mogelijke ook de aparte aantallen als puntwaarneming.
|
|
Vlinder.flits
De nieuwsbrief van de Vlinderwerkgroep. Lees de Vlinder.flits van 26 juli 2010.
 |
| Vlinder.flits |
|
26 juli 2010 |
| |
| |
|
|
| |
Telt u ook mee dit weekend ?
Tijdens het komende weekend van 31 juli en 1 augustus  is er voor de vierde maal een Nationale Tuinvlindertelling. Hiermee wil Natuurpunt de slechte toestand van onze vlinders opvolgen én onder de aandacht brengen. Ook in Wallonië wordt meegeteld en sinds vorig jaar doet ook Nederland mee. Vorig jaar keken meer dan 6.000 gezinnen tegelijk naar de vlinders in hun tuin.
Telt u dit jaar ook (opnieuw) mee? Deelnemen is eenvoudig: op zaterdag en/of zondag spendeer je minimaal een half uurtje in je tuin, liefst op een zonnig moment. Je zoekt op welke soorten er rondvliegen, en noteert van elke soort het aantal exemplaren. Tel niet alles op, maar wel van elke soort het grootste aantal dat je op één moment waarnam. Zo worden dubbeltellingen vermeden. Meer uitleg vind je hier.
Aan het eind van het weekend kan je jouw cijfers invoeren op www.vlindermee.be. Doordat de meeste mensen online invoeren, zullen de eerste resultaten heel snel bekend zijn.
|
| |
Welke soorten kan ik zien?
De julimaand is een maand waarin veel bloemen in bloei staan, én veel vlinders actief zijn. Het ideale moment dus om je tuin eens wat nader te onderzoeken. Er leeft soms meer dan je denkt!
In een gemiddelde tuin kunnen wel 15 verschillende dagvlindersoorten gezien worden en een 5-tal dag-actieve nachtvlinders.
 Waarschijnlijk ken je wel de dagpauwoog (foto An De Wilde), maar ken je ook het gamma-uiltje? Die nachtvlinder is momenteel heel talrijk en in zowat elke tuin te vinden. Moeite om de verschillende soorten te herkennen? Op de website van Natuurpunt vind je foto's van de meest voorkomende soorten. Je kan ook onze brochure downloaden.
In de natuur.winkel kan je natuurlijk ook een vlindergids bestellen of een vlinderkijker die extra dicht kan scherpstellen.
|
|
|
Zelf vlindermaatregelen nemen
Ons intensief gebruikte landschap is niet altijd even geschikt voor vlinders. Naast natuurgebieden kunnen ook tuinen een 'veilige haven' vormen, maar onze Vlaamse tuinen zijn lang niet altijd 'vlinder-vriendelijk'. Nochtans kan je in de eigen tuin heel wat maatregelen nemen voor vlinders. Bloemen, variatie, wilde hoekjes en inheemse planten zijn de sleutelwoorden. Op onze website vind je alvast enkele tuintips.
Heb je een leuke vlinder-actie uitgevoerd, zoals een vlindervriendelijke aanplanting of een educatieve activiteit, dan kan je die nu ook registreren onder het luik '1 miljoen vlinders' op www.vlindermee.be. Per deelnemer aan de vlindertelling zullen ook punten worden toegevoegd. Zo trachten we 1 miljoen symbolische vlinders te verzamelen.
Want alleen samen kunnen we het verschil maken voor onze vlinders! |
|
Lees ook
|