Natuur aan onze kust

De Vlaamse kust is niet voor niets dé toeristische topbestemming in ons land. Wie is er nog nooit afgekomen op haar succesrecept zon, zee en strand? Maar wist je dat er aan de Vlaamse kust nog zo'n 30 natuurgebieden liggen ? En dan hebben we het niet alleen over duingebieden maar ook over het hinterland waar het heerlijk fietsen is in de groene polder.
Nog een tip? Volg de sternen en bezoek Zeebrugge. Omdat het sterneneiland niet toegankelijk is voor bezoekers, vind je hier alle informatie over het schiereiland en haar bewoners.


(klik op de afbeelding voor een groter plan)

Cabourduinen
De Westhoek - Westhoekreservaat Benieuwd naar het grootste aaneengesloten duingebied aan de Vlaamse kust? Trek dan naar het westelijk uiteinde van onze kustlijn. Geprangd tussen De Panne en de grens met Frankrijk kijkt het imposante duinenreservaat De Westhoek er uit over zee. In dit gave landschap kan je als wandelaar duinen van diverse pluimage bewonderen. Lees meer en download het wandelplan.
Calmeynbos De Oosthoekduinen (38 hectare), het oostelijke deel van het  Calmeynbos (20 hectare), de Duinzoom Oosthoek (20 hectare) en een handvol kleinere terreintjes, samen goed voor 80 hectare boeiende  natuur, vormen het deelgebied Oosthoekduinen van het Vlaams natuurreservaat ‘Duinen en Bossen van De Panne’. Lees meer.
Oosthoek en Duinzoom Oosthoek De eigenlijke Oosthoekduinen maken de brug tussen de duinen van De Westhoek en de Houtsaegerduinen. Ze worden gevormd door enkele west-oost verlopende, eeuwenoude duinruggen of paraboolduinen met tussenliggende pannen. Wie het  Sleedoornpad volgt, wandelt langs ezels en Konikpaarden die het Agentschap voor Natuur en Bos grazenderwijs bijstaan bij het beheer. Lees meer.
Houtsaegerduinen en Kerkepannebosje Geprangd tussen de bewoning van De Panne en Sint-Idesbald liggen de   Houtsaegerduinen en het Kerkepannebos (80 hectare). Het droge, halfnatuurlijke duinlandschap met mos-, korstmos- en buntgrasvegetaties behoort evenwel tot het beste ontwikkelde van de hele kust.Het centrale deel wordt begraasd door een kudde ezeltjes. Lees meer.
Noordduinen
Doornpanne en Hoge Blekker Het centrale deel van de Doornpanne is eigendom van de Intercommunale Waterleidingsmaatschappij Veurne-Ambacht (IWVA) en fungeert sinds 1947 als waterwingebied. Het natuurgebied omvat uiteenlopende duintypes, van stuifduinen en duingraslanden tot dichtbegroeide pannen en gefixeerde binnenduinen. Lees meer.
Ter Yde Mosduinen, open graslanden, duinpannen, stuivende duinen en duinbosjes: het Vlaams natuurreservaat Ter Yde bundelt het allemaal tot een uitgestrekt duinenmassief. Ter Yde is de prachtige optelsom van het kerngebied Ter Yde met de Zeebermduinen, de Karthuizerduinen, het Hannecartbos, de Spelleplekke, de Plaatsduinen en de Oostvoorduinen. Alles samen goed voor zo maar even 260 hectare, een adembenemende brok natuur tussen Oostduinkerke en Nieuwpoort-Groenendijk! Lees meer.
Hannecartbos Het Ter Yde-complex (enkele honderden ha, waarvan ca. 100 ha natuurgebied) omvat de duingebieden en duin-polderovergangszones tussen Oostduinkerke en de Ijzermonding in Nieuwpoort. Het is een duingebied met een complexe ontstaansgeschiedenis en een grote landschappelijke verscheidenheid op een voormalige strandvlakte. Lees meer.
Oostvoorduinen De Oostvoorduinen zijn rijk aan kalk, waardoor ze op vlak van flora tot de interessantste van de Belgische kust horen. Door de rijke flora komen ook vele vlinder- en insectensoorten in het gebied voor waaronder kleine parelmoervlinder en heivlinder. Lees meer.
IJzermonding Nergens anders langs de Vlaamse kust is er een riviermonding waarbij een getijdengebied aansluit met strand, zeereepduinen, achterliggende duingraslanden en mosduinen tot en met de polder. Tel daarbij nog de overgang van slikke en schorre naar kopjesduinen, en het ecosysteem is compleet. Lees meer.
Schuddebeurze De Schuddebeurze is een duingebied tussen Lombardsijde en de Vaart Plassendale-Nieuwpoort. Het is één van de weinige gebieden met oude kalkarme duinen waardoor we hier heel wat bijzondere planten zoals gaspeldoorn, wegdistel en onderaardse klaver aantreffen. Lees meer.
Viconia kleiputten
De Blankaart Wie De Blankaart bezoekt, waant zich heel even koning. Het fraaie kasteel in Franse stijl met weelderig kasteelpark zorgt niet alleen voor een vleugje Walt Disney, het is tegelijkertijd de statige toegangspoort tot het achterliggende natuurgebied De Blankaart. Sinds mensenheugenis spreken de mysterieus met rietkragen omzoomde vijver en de wirwar van weilanden, moerassen en sloten tot de verbeelding. Lees meer over de Blankaart | Helemaal romantisch is een tochtje op de bekoorlijke Blankaartvijver met een fluisterboot | Ontdek wanneer de fluisterboot vaart
Warandeduinen Een amfibieënpoel, blauwe zeedistel en een aspergesoort die liggend groeit! Jong en kalkrijk, zo zijn de Warandeduinen. Met spectaculaire verrassingen. Wilde asperge groeit normaal rechtop. Alleen hier groeit een liggende variant. De belangrijkste zoogdieren in de Warandeduinen zijn konijnen, want zij houden de vegetatie open. Lees meer.
Puidebroeken Na de eerste wereldoorlog werd dit gebied afgegraven om klei te winnen voor de productie van baksteen. De niet gebruikte bovenlaag werd op hopen gelegd. Deze hopen zijn nu nog steeds herkenbaar in het landschap. Lees meer.
Domein Raversijde
Oostends Krekengebied - Keignaert Het gebied is vernoemd naar en wordt doorsneden door de Keignaertkreek en haar zijkreekjes. Door de waterrijkdom is het een belangrijk overwinteringsgebied voor watervogels. Het gebied onthaalt wintergasten als grote zaagbek, dodaars, krakeend, tafeleend en sinds de natuurontwikkelingswerken stijgende aantallen smienten en kleine rietganzen. Lees meer.
De Hoge Dijken
Zwaanhoek De Zwaanhoek is een oud poldergebied met een zeer grillige slootstructuur en dito perceelsranden. Door ondiepe ontveningen en kleiontginning in het verleden is er een gevarieerd gebied ontstaan met weilanden, sloten en moerassen. Lees meer.
Paelsteenpanne De Paelsteenpanne is de grootste duinpanne van de oostkust. Ze strekt zich uit aan de voet van de al even imposante Spanjaardduin, een van de hoogste duinen aan onze kust. Je vindt hier vele typische duinplanten, insecten en vlinders. Lees meer.
D'Heye Het natuurgebied D’ Heye, op de grens tussen Bredene en De Haan, heeft het de afgelopen eeuw bijzonder zwaar te verduren gehad. Oorlog, recreatie en waterwinning lieten diepe sporen na in het landschap. Het mag dan ook een wonder heten dat je vandaag nog kan genieten van dit unieke fossiele duinmassief. Pas op het allerlaatste nippertje werd deze natuurparel gered door het duinendecreet en door de gezamenlijke inspanningen van de Vlaamse overheid en Natuurpunt. Lees meer.
Kijkuit De Kijkuit is het oudste duingebied in beheer van Natuurpunt. Reeds in de jaren zeventig werd het gebied tegen overbetreding beschermd en kreeg de natuur er de kans om zich ongestoord te ontwikkelen. Ondanks de kleine oppervlakte biedt het gebied een verrassende rijkdom. We vinden er verschillende stadia van duinvorming. Lees meer.
Duinen en bossen van De Haan
Zandpanne Op een kleine 10 ha vinden we een heel afwisselend landschap van duinbos, open reliëfrijke duinen en enkele vochtige duinvalleien. De plantengroei is dan ook zeer divers. Lees meer.
Uitkerkse Polder Op een boogscheut van Blankenberge strekt zich een weids open gebied uit: de Uitkerkse Polder. Op het eerste zicht een typische polder, maar wie de moeite neemt om dichterbij te komen, zal kennismaken met een (Europese) natuurparel. De Uitkerkse Polder heeft immers voor elk wat wils. Het gebied is vooral gekend als 'the place to be' voor vogels. Lees meer.
Meetkerkse Moeren
Schobbejakshoogte De Schobbejakshoogte is een overblijfsel van een heide- en stuifzandgebied. Het is eigendom van het Ministerie van Landsverdediging. Een beheerscontract laat Natuurpunt toe het gebied te herstellen tot het oorspronkelijk milieu van de heivlinder. Deze zeldzame vlinder leeft alleen in droge graslanden, heidegronden en duinen. Stuifzandgebieden zijn in Oost- en West-Vlaanderen vrij zeldzaam geworden. Lees meer.
Zevenkerke Dit gebied maakte minstens vanaf 1252 deel uit van een uitgestrekt heidegebied, het Sint-Andriesveld. Vanaf ongeveer 1800 werden de beste gronden omgezet tot akkers en weilanden, de armste bebost met naaldhout. Heide laat zich echter niet zomaar verdringen. Lees meer.
Rode Dopheidereservaat Wie ’s zomers langs de snelweg richting binnenland rijdt, heeft er misschien al eens gelet op de kleurige heidevegetatie die zich over een paar honderd meter uitstrekt. De belangrijkste plant van het gebied is, zoals de naam al duidelijk aangeeft, rode dopheide. Deze heidesoort bereikt in Vlaanderen de noordgrens van haar verspreidingsgebied. Lees meer.
Fonteintjes Tussen Blankenberge en Zeebrugge is een smalle duinengordel aanwezig die het unieke natuurgebied De Fonteintjes herbergt. Tussen de kustbaan en het strand geprangd, bevinden zich een reeks duinplassen, afgewisseld met duinstruweel en duinrietlanden. Lees meer.
Ter Doest Tussen Blankenberge en Zeebrugge is een smalle duinengordel aanwezig die het unieke natuurgebied De Fonteintjes herbergt. Tussen de kustbaan en het strand geprangd, bevinden zich een reeks duinplassen, afgewisseld met duinstruweel en duinrietlanden. Lees meer.
Zeebrugge Zeebrugge heeft een eindeloos breed strand, een dijk op mensenmaat en een trein die pal naast dat strand stopt. Het is officieel het grootste strand van de kust en de enige badplaats waar je overal gratis kan parkeren. Je komt hier dan ook om te genieten van een strand dat er nog steeds uitziet zoals elk strand hoort te zijn, puur en zuiver. Een zee van ruimte waar elk zijn eigen plek vindt. Lees meer.
Sternen en sterneneiland Elk jaar rond april vormt het sterneneiland voor de kust van Zeebrugge het decor voor een immense broedkolonie van sternen in West-Europa. Deze luchtacrobaten vliegen sierlijk heen en weer over de golven en duiken plots de zee in om boven te komen met een visje. Omdat in luwte van de strekdammen vele visjes voorkomen, is het niet verwonderlijk dat de sternen zo dol zijn op sterneneiland. Lees meer over sternen en sterneneiland.
Baai van Heist De Baai van Heist is gelegen aan de kustlijn van Heist. Het is een gebied van ongeveer 50 ha strand, duin, slik en schor. Het is een zeer dynamisch en veranderlijk landschap dat voortdurend herkneed wordt door zee en wind. Het is één van de weinige plaatsen langs de kust waar het vloedmerk niet opgeruimd wordt. Lees meer.
Sashul en Vuurtorenweiden
Kleiputten van Heist
Park 58 Het duingebied Park 58 in Knokke-Heist dankt zijn naam aan de  wereldexpo van 1958, waarbij een deel van dit natuurgebied als park werd ingericht . Gelukkig bleef een groot deel onaangeroerd, waardoor we nu in het duingebied 'Park 58' kunnen genieten van een opmerkelijke rijkdom aan zeldzame duinplanten, waardoor Park 58 nu het Mekka voor de plantenkenners is. Lees meer.
Sint Donaaspolder De Sint-Donaaspolder is een weidevogelgebied dat ook zeer in trek is als laatste pleisterplaats van kolganzen, voor ze hun terugtocht naar het noorden aanvatten. Deze polder die aanleunt tegen een vroegere kleiontginning is een broedgebied van o.a. grutto's, bruine kiekendief en bergeend. Ook de roerdomp werd er al gesignaleerd. Lees meer.
De Zwinduinen en de Zwinpolders Het Vlaams Natuurreservaat De Zwinduinen en -polders (222 ha) telt vier deelgebieden. Het hele jaar door vind je er prachtige natuurpareltjes! Lees meer.
Het Zwin Het Zwin ligt op de grens van Nederland en België en bestaat uit een vogelpark en een slikken- en schorrengebied. Via een bres in de duinreep kan het zeewater bij vloed het natuurgebied binnendringen. Het Zwin is een belangrijk gebied voor de kolgans, kleine rietgans, kluut, zwartkopmeeuw, bruine kiekendief, en visdief. Lees meer.
Oude Stadwallen van Damme De romantische vergezichten langs de Damse Vaart, de unieke aanblik van de Schellemolen, de levendige herinnering aan Tijl Uilenspiegel en de wirwar van charmante straatjes bezorgden Damme een peperkoeken reputatie. Sinds jaar en dag zit Damme dan ook gebeiteld als het meest pittoreske polderdorp tussen Brugge en de zee. Geniet van Damme in de winter en neem deel aan het vogelfestival Ontdek Damme in de zomer
Galgenschoor, Groot Buitenschoor, Schor Ouden Doel, Ketenisseschor, Verdronken Land van Saeftinghe In het uiterste noorden van de Antwerpse haven, waar de Schelde Nederland binnenstroomt en zich verbreedt van rivier tot zeearm, de Westerschelde, ligt een heerlijk stukje natuur. Het Galgeschoor, het Groot Buitenschoor, het Schor Ouden Doel en het Ketenisseschor, het zijn stuk voor stuk brakke schorrengebieden in het Vlaamse deel van het Schelde-estuarium. De getijdenwerking maakt het voor planten en dieren niet makkelijk om er te overleven, toch levert de intense dynamiek van het in- en uitstromende water ook een ronduit unieke planten- en dierenrijkdom op. Lees meer.

Lees ook

• De Kustwerkgroep
• Noordzeebeleid trappelt ter plaatse
  10-punten programma (2006) en Noordzee-rapport (2008) nog altijd actueel
• Life-projecten